Sự phục hồi đầu tư của Trung Quốc tại châu Âu: Tái cấu trúc cục diện cạnh tranh khu vực dưới sự thúc đẩy của cơ sở hạ tầng xanh và xe điện

**Dẫn nhập: Sự dịch chuyển cơ cấu của các điểm nóng đầu tư**

Năm 2024, dữ liệu đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc vào châu Âu cho thấy xu hướng phục hồi có tính cơ cấu. Trong bối cảnh căng thẳng kinh tế địa chính trị và các quy định ngày càng chặt chẽ, các doanh nghiệp Trung Quốc đã kích hoạt lại ý muốn đầu tư vào các dự án xanh ở nước ngoài đòi hỏi vốn lớn. Sự phục hồi này không phải là sự tăng trưởng chu kỳ đơn thuần, mà được định hình sâu sắc bởi các cụm công nghiệp cụ thể—đặc biệt là xe điện (EV) và cơ sở hạ tầng xanh—do các chính sách và nâng cấp công nghệ của chúng thúc đẩy. Báo cáo này sẽ xem xét logic sâu xa đằng sau làn sóng đầu tư này từ nhiều khía cạnh như dòng vốn, động lực công nghiệp và cục diện cạnh tranh khu vực.

**I. Phân tích động lực phục hồi: Hiệu ứng thúc đẩy của cơ sở hạ tầng xanh và ngành EV**

Tổng vốn đầu tư của Trung Quốc vào Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh đạt 10 tỷ euro vào năm 2024, tăng 47% so với cùng kỳ, đánh dấu sự phục hồi đáng kể lần đầu tiên kể từ năm 2016. Đặc điểm cơ cấu của sự phục hồi này là trọng tâm vốn đã chuyển từ đầu tư phân tán trong lĩnh vực sản xuất truyền thống sang các lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn và có giá trị chiến lược dài hạn.

1. **Sự hấp thụ vốn của cơ sở hạ tầng xanh:** Đầu tư vào các dự án xanh đã duy trì mức tăng trưởng liên tiếp trong ba năm, đạt mức cao kỷ lục. Trong đó, các dự án liên quan đến xe điện chiếm ưu thế, thu hút gần tám phần (khoảng 4,9 tỷ euro) FDI vào lĩnh vực xanh, cho thấy sự cộng hưởng chiến lược của vốn Trung Quốc đối với quá trình chuyển đổi năng lượng và nâng cấp cơ sở hạ tầng của châu Âu. Điều này chứng tỏ rằng, trong bối cảnh ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu và điều chỉnh cơ cấu năng lượng, quá trình chuyển đổi xanh của châu Âu đã mang lại một "biển đầu tư" rõ ràng. 2. **Sự bùng nổ tập trung của chuỗi cung ứng xe điện:** Lĩnh vực xe điện là động lực cốt lõi thúc đẩy sự phục hồi của FDI Trung Quốc vào châu Âu. Tỷ trọng các dự án liên quan đến EV trong đầu tư xanh tiếp tục tăng, cho thấy các doanh nghiệp Trung Quốc đang đẩy nhanh việc bố trí từ việc cung cấp linh kiện sang các khâu có giá trị gia tăng cao như xe hoàn chỉnh và pin. Các dự án lớn về pin và nhà máy sản xuất xe điện ở các quốc gia như Hungary đang trở thành tâm điểm chú ý của vốn, đây không chỉ là biểu hiện của sự chuyển dịch công nghiệp mà còn là bức tranh thu nhỏ của việc tái cơ cấu chuỗi cung ứng khu vực trong bối cảnh cạnh tranh điện hóa toàn cầu.

**II. Sự tiến hóa của cục diện cạnh tranh khu vực: Từ "Ba cường quốc" đến "Các nhà dẫn đầu mới nổi"**

Điều đáng chú ý là sự phân bố khu vực của FDI Trung Quốc đang thay đổi đáng kể. Thị phần tổng thể của các nền kinh tế cốt lõi truyền thống như Đức, Pháp và Anh đã giảm vào năm 2024, phản ánh xu hướng khu vực hóa của dòng vốn đầu tư. Đồng thời, các quốc gia cụ thể như Hungary, nhờ vị thế chiến lược trong lĩnh vực xe điện, đã trở thành điểm đến mới cho đầu tư của Trung Quốc, thu hút tới 31% thị phần đầu tư. Sự dịch chuyển này cho thấy vốn thể hiện sự lựa chọn khu vực cao khi tìm kiếm lợi ích chính sách, lợi thế của các cụm công nghiệp cụ thể và sự cân bằng giữa chi phí.

**III. Sự giằng co giữa địa chính trị và môi trường chính sách****Troisième, l'équilibre entre géopolitique économique et environnement politique**

La reprise des IDE en Chine ne se produit pas dans un vide. Elle est le produit d'un équilibre recherché entre les frictions commerciales externes, la surcapacité intérieure et l'examen réglementaire de plus en plus strict de la part de l'Europe. D'une part, l'augmentation des barrières commerciales incite les entreprises chinoises à rechercher des investissements en zones franches à l'étranger pour éviter les risques et diversifier les canaux d'exportation. D'autre part, l'examen des investissements chinois par l'Europe devient de plus en plus rigoureux, et les inquiétudes concernant le transfert de technologie et la protection de la propriété intellectuelle persistent. Cet environnement où "opportunités et contraintes" coexistent oblige les entreprises chinoises à effectuer des arbitrages stratégiques minutieux entre une exploitation conforme et l'accès au marché.

**Quatrième, jugement des tendances à long terme : durabilité et évaluation des risques**

Bien que la reprise de 2024 soit forte, il est nécessaire de rester rationnel quant à la durabilité à long terme. La pérennité des investissements futurs dépendra de deux variables clés : premièrement, la capacité à maintenir un volume stable d'investissements dans les véhicules électriques pour soutenir la demande à long terme en infrastructures vertes ; deuxièmement, la stabilité de l'environnement politique et la capacité à faire face efficacement aux barrières technologiques. Si l'élan des investissements dans le secteur des véhicules électriques ralentit considérablement, ou si le rythme d'approbation des nouveaux projets ralentit, les points chauds d'investissement actuels pourraient faire face à des risques de réajustement. Par conséquent, la stratégie d'investissement de la Chine en Europe passe de "l'expansion de l'échelle" à "l'optimisation de la qualité", c'est-à-dire une plus grande concentration sur des secteurs dotés de barrières technologiques et d'une profondeur stratégique, afin de garantir la résilience à long terme des investissements.

**Conclusion**

La reprise des investissements chinois en Europe est, en substance, le résultat de l'interaction entre le cycle d'amélioration de l'industrie mondiale et l'incertitude géopolitique. Elle dépeint clairement la tendance actuelle des flux de capitaux mondiaux : le capital se concentre de manière systémique vers les industries vertes à forte croissance et à forte barrière technologique. Pour les décideurs politiques et les investisseurs européens, comprendre cette restructuration du capital pilotée par l'industrie, plutôt que de simples fluctuations macroéconomiques, est la clé pour saisir l'environnement d'investissement futur.

**Sources d'information** * Merics Report: Chinese Investment Rebounds Despite Growing Frictions - Chinese FDI in Europe: 2024 Update * Rhodium Group Cross-Border Monitor Data